BITWA POD ABU QUIREM
(inaczej Bitwa nad Nilem)
1 sierpnia 1798 r.
W 1798 roku Anglia wysłała admirała Nelsona
z misją nadzorowania i ewentualnego przechwycenia silnej eskadry francuskiej,
od jakiegoś czasu gromadzonej w Tulonie. Jednak zespół francuski admirała
Francoisa Bruyesa d'Aigailliers wymknął się z bazy, korzystając z faktu, iż okręty
Nelsona zostały odepchnięte od wybrzeży przez silny sztorm. Brytyjczykom udało się jednak
ustalić, że eskadra ta płynie do Egiptu z żołnierzami armii Napoleona na pokładzie.
Nelson puścił się w pościg za Francuzami, ale tym udało się dotrzeć do zatoki Abu Quir
(w pobliżu ujścia Nilu) i wyładować wojska przed jego przybyciem.
W efekcie pościgu, w dniu 1 sierpnia 1798 roku doszło do sławnej Bitwy nad Nilem
(albo Bitwy pod Abukirem), będącej pierwszym z trzech wielkich zwycięstw Nelsona.
Okręty francuskie (13 liniowców i 4 fregaty) stały w jednej linii na kotwicach, tuż
przy brzegu wysepki Abukir. Wszystkich ludzi i tyle dział ile się tylko dało, zgromadzono
na burtach skierowanych w stronę zatoki (prawych). Ponieważ w chwili przybycia eskadry
brytyjskiej (14 liniowców), dochodził wieczór (ok. 18.00), więc dowódca francuski
nie spodziewał się natychmiastowego ataku. Jednak Nelson bez zwłoki śmiałym manewrem
wprowadził 5 swoich okrętów (plan przewidywał sześć, ale HMS Culloden osiadł na mieliźnie)
pomiędzy jednostki francuskie a brzeg, a dwie przecięły linię francuską za piątą i szóstą
jednostką. Pozostałe 6 jednostek zaatakowało frontalnie przednią i środkową część formacji
przeciwnika. W efekcie takiego manewru pięć okrętów francuskich znalazło się pod ogniem
dziesięciu liniowców angielskich, a trzy kolejne miały po jednym przeciwniku. Reszta
zespołu francuskiego nie została zaangażowana i nie wzięła w ogóle udziału w walce.
W rezultacie doszło do prawdziwego pogromu, eskadry francuskiej, ponieważ z całego zespołu
liczącego 13 liniowców i 4 fregaty uratowały się tylko dwa liniowce i tyleż fregat,
Anglicy utracili natomiast jeden okręt. W kluczowym momencie bitwy, w której siły były
bardzo wyrównane (a właściwie Francuzi mieli przewagę liczebną), dowódca jednego z
zespołów eskadry francuskiej, admirał Pierre de Villeneuve, najpierw nie wykonał rozkazu
do ataku, a następnie uciekł z pola bitwy, z okrętami które się w efekcie uratowały.
OPRACOWANIE: "SAILOR"
na podstawie: Edmund Kosiarz "Bitwy morskie"; R. Gardiner "Nelson against Napoleon"